Wejdź ponad Gelnicę i spójrz na dawne górnicze miasto z zupełnie nowej perspektywy. Punkt widokowy Gloriette to nowa atrakcja turystyczna kraju koszyckiego, która łączy romantyczny urok historycznych szlaków, odważną współczesną architekturę i szczyptę adrenaliny. A co najlepsze? Wyprawę po piękne widoki możesz łatwo połączyć z odkrywaniem górniczej historii Gelnicy i odpoczynkiem nad jeziorem Turzov.

Gelnica ma nowy powód, by wybrać się tu na wycieczkę. Punkt widokowy Gloriette stoi na skalnym urwisku nad miastem i oferuje panoramę historycznej Gelnicy, okolicznych lasów oraz doliny Hnilca.

Powstał bezpośrednio na skalnym urwisku

Nie spodziewaj się jednak klasycznej drewnianej wieży widokowej. Gloriette to nowoczesna stalowa platforma widokowa o powierzchni 45 m², zakotwiona w skale jedynie punktowo za pomocą głębokich odwiertów rdzeniowych. Jej największą atrakcją jest 11-metrowa część wspornikowa wysunięta w otwartą przestrzeń, która w ogóle nie styka się z podłożem.

I właśnie tutaj zaczyna się prawdziwa zabawa dla wszystkich, którzy nie boją się wysokości. Podłogę i balustrady wysuniętej części wykonano z bezpiecznego szkła laminowanego. Patrząc pod nogi, zamiast stałego gruntu zobaczysz więc bezpośrednio skalną przepaść pod platformą. Wrażenie stania w powietrzu nad Gelnicą dodaje wycieczce przyjemnej dawki adrenaliny.

Gloriette jest ponadto samowystarczalna energetycznie. Energię dostarczają panele fotowoltaiczne, a architektoniczne oświetlenie liniowe podkreśla sylwetkę platformy również po zmroku. Na platformie znajdują się też grafiki edukacyjne przybliżające lokalne nazwy. Punkt widokowy jest ogólnodostępny przez cały rok.

Gloriette nawiązuje do tradycji turystycznej z XIX wieku

Choć sam punkt widokowy jest zupełną nowością, miejsce ma znacznie dłuższą historię turystyczną. Już pod koniec XIX wieku Karpackie Towarzystwo Turystyczne tworzyło wokół Gelnicy sieć szlaków pieszych. Nowy projekt nawiązuje właśnie do tej tradycji. Nowoczesna architektura odwołuje się również do dawnej altany widokowej Gloriette, znanej później jako Punkt Widokowy Młodzieży (Vyhliadka mládeže).

Nowa Gloriette nie jest więc tylko kolejnym punktem widokowym w kraju koszyckim. Przywraca turystom historyczne ścieżki i ożywia miejsce, które służyło wypoczynkowi i rekreacji już poprzednim pokoleniom.

Jak dotrzeć do punktu widokowego Gloriette?

Przygoda zaczyna się w samym centrum Gelnicy, na placu Górniczym (Banícke námestie). Stamtąd skieruj się w stronę leśnej drogi, a następnie podążaj za niebieskimi znakami szlaku.

Wejście na Gloriette zajmuje około 45 minut. Trasa prowadzi przez przyjemny leśny teren i jest średnio wymagająca. Mogą ją pokonać również rodziny z dziećmi, trzeba jednak uwzględnić naturalne podłoże. Podejście nie nadaje się dla wózków dziecięcych.

Solidne obuwie i woda w plecaku z pewnością się przydadzą. Nagrodą za podejście będzie jeden z najciekawszych nowych widoków na Spiszu.

Miasto ukształtowane przez górniczą historię

Szkoda byłoby przyjechać do Gelnicy tylko dla punktu widokowego i od razu ruszyć dalej. Miasto należało niegdyś do ważnych ośrodków górniczych, a już w XIII wieku uzyskało status wolnego miasta królewskiego. Górnicza przeszłość nadal jest tu obecna w nazwach ulic, zabytkach techniki, podziemiach i otaczającym miasto krajobrazie.

Jeśli więc planujesz całodniową wycieczkę do Gelnicy, po powrocie z Gloriette rusz śladami opowieści o miejscowych górnikach.

Śladami przeszłości

Pierwszego przystanku nie trzeba daleko szukać. Muzeum Górnictwa w Gelnicy mieści się bezpośrednio przy placu Banícke námestie, w budynku dawnego ratusza.

Jego wystawy przybliżają nie tylko górnictwo, lecz także geologię, historię miasta, działalność cechów i tradycyjne kowalstwo. Co ciekawe, produkcja gwoździ i łańcuchów należała w XIX-wiecznej Gelnicy do szczególnie ważnych rzemiosł. Dziś muzeum oferuje również nowocześniejsze elementy interaktywne, które zapoznają odwiedzających w różnym wieku z pracą górników.

To idealne wprowadzenie do dziejów miasta, zanim wyruszysz odkrywać jego górniczą historię bezpośrednio w terenie.

Wejdź do podziemi Gelnicy

Jeśli chcesz nie tylko zobaczyć górniczą Gelnicę, ale też naprawdę jej doświadczyć, odwiedź sztolnię Jozef w części miasta Turzov.

Sztolnia udostępniała południowo-wschodnią część żyły Gelnickiej, a jej łączna długość przekracza półtora kilometra. W przeszłości służyła między innymi do odwadniania wyższych poziomów kopalni. Po burzliwych losach dalszego użytkowania i ponownego zamknięcia została otwarta dla zwiedzających w 2016 roku. Dziś stanowi terenową ekspozycję Muzeum Górnictwa.

W pobliżu znajduje się także skansen górniczy, w którym można poznać sposoby przeróbki rudy i dawną technikę górniczą.

Do sztolni można dotrzeć również Górniczą Ścieżką Edukacyjną, która, podobnie jak droga do Gloriette, zaczyna się na placu Banícke námestie. Jej przystanki przypominają o innych wyrobiskach i miejscach związanych z historią Gelnicy.

Spacer, adrenalina i odpoczynek nad wodą

Po wejściu na Gloriette i zwiedzaniu podziemi dobrze zrobi zmiana tempa. Około dwóch kilometrów od centrum Gelnicy znajduje się teren rekreacyjny Turzov z jeziorami otoczonymi lasami Gór Wołowskich.

Także to miejsce jest związane z górnictwem. Jeziora w dolinie Turzov powstały niegdyś na potrzeby eksploatacji górniczej, a ich woda zasilała urządzenia kopalniane. Później nad górnym jeziorem powstało uzdrowisko klimatyczne. W Turzovie spotykają się więc górnicza przeszłość, tradycje uzdrowiskowe i współczesna funkcja rekreacyjna.

Dziś okolice jeziora Turzov są przyjemnym miejscem na spacer, odpoczynek lub piknik na łonie natury. Dla rodzin z dziećmi dodatkową atrakcją może być park linowy Turzovia.

Gelnica też ma swój zamek

Zaledwie kawałek od centrum nad Gelnicą wznosi się Zámčisko – wzgórze z pozostałościami zamku Gelnica. Jeśli po wejściu na Gloriette nadal masz ochotę odkrywać kolejne widoki, koniecznie dopisz je do planu. Ze wzgórza zamkowego otwiera się piękna panorama miasta i otaczających je Gór Wołowskich, a samo miejsce oferuje spokojne otoczenie na krótki spacer.

Historia zamku sięga XIII wieku. Przez stulecia zmieniał właścicieli, przechodził okresy odbudowy i zniszczeń, a przez pewien czas był związany ze znaczącym rodem Thurzonów, od których nazywano go zamkiem Thurzonów. Z dawnej fortyfikacji zachowały się dziś przede wszystkim pozostałości wieży i kilku murów, przypominające o kolejnym rozdziale bogatej przeszłości Gelnicy.

Wzgórze zamkowe naturalnie wpisuje się również w odkrywanie górniczej Gelnicy. Jeden z przystanków Górniczej Ścieżki Edukacyjnej znajduje się bezpośrednio pod wzgórzem zamkowym, dlatego wizytę na Zámčisku można łatwo połączyć z innymi miejscami na trasie poznawania górniczej historii miasta.

Niepozorne miasto, ogromny potencjał

Podczas jednej wycieczki możesz zobaczyć nowoczesną architekturę wysuniętą nad skalne urwisko, podziwiać panoramy, odkryć stulecia górniczej historii, zejść do podziemi i zaznać spokoju otaczającej przyrody.

Punkt widokowy Gloriette nadał Gelnicy nowy wymiar. Być może właśnie teraz jest najlepszy moment, by odkryć, jak wiele oferuje to niepozorne górnicze miasto w sercu doliny Hnilca.