Galéria Ľudovíta Felda v Košiciach

W 2015 roku Gmina Wyznaniowa Żydowska w Koszycach otworzyła galerię w budynku Nowej Synagogi Ortodoksyjnej przy ulicy Puškinovej, poświęconą twórczości wybitnych malarzy pochodzenia żydowskiego, w tym koszyckiego artysty Ľudovíta Felda.

Ľudovít Feld urodził się w licznej rodzinie żydowskiej. Studiował w koszyckiej Szkole Grafiki i Rysunku pod kierunkiem Eugena Króna, a także na Akademii Sztuk Pięknych w Budapeszcie. Podczas II wojny światowej został deportowany do obozu koncentracyjnego Auschwitz, gdzie z powodu niskiego wzrostu spowodowanego rzadką wadą wrodzoną został zakwalifikowany do osób przeznaczonych do eksperymentów doktora Mengele. Dzięki swojemu talentowi został jednak „dworskim malarzem” i mimowolnym dokumentalistą okrutnych eksperymentów Mengele na więźniach z niepełnosprawnościami, co uratowało mu życie.

Po wojnie mieszkał w Bratysławie do 1949 roku. Następnie wrócił do rodzinnych Koszyc, gdzie uczył w szkole artystycznej i organizował liczne wystawy. Przez pewien czas miał pracownię w warsztacie rzeźbiarza Vojtecha Löfflera. Choć nie zachowały się jego prace z obozu koncentracyjnego, jego powojenna twórczość odzwierciedlała te tragiczne doświadczenia. Przez resztę życia poświęcił się rysunkom i malarstwu portretów, pejzaży oraz zakątków ukochanego miasta.

Zmarł samotnie w 1991 roku w wieku 87 lat. Został pochowany na cmentarzu żydowskim w Koszycach. Brązowa rzeźba Ľudovíta Felda autorstwa jego przyjaciela, rzeźbiarza Juraja Bartusza, od 2016 roku wita odwiedzających przed synagogą.