Kostol Nanebovzatia Panny Márie v Gelnici

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny należy do najważniejszych i najstarszych budowli miasta Gelnica. Ta gotycka świątynia pochodzi z XIV wieku. Przypuszcza się, że w tym miejscu stał wcześniej jeszcze starszy kościół gotycki, którego sanktuarium mogło odpowiadać dzisiejszej zakrystii lub mogło być osobną kaplicą. Masywne żebra zakrystii wskazują, że jest ona starsza niż obecna budowla.

Jedną z cech szczególnych kościoła jest wyjątkowo długie i szerokie sanktuarium, należące do największych na Spiszu. Uważa się, że mieszkańcy Gelnicy planowali stworzyć świątynię przewyższającą inne kościoły spiskie, jednak plan ten nie został zrealizowany. Styl gotycki zachował się w oryginalnych sklepieniach krzyżowo-żebrowych naw bocznych i sanktuarium, a także w pastoforium, które wspiera się na spiralnie skręconej kolumnie z dekoracją figuralną – typowym elementem gotyku spiskiego XV wieku. Po południowej stronie sanktuarium znajduje się kamienne sedilia.

Nawa kościoła została zbudowana później, prawdopodobnie w XV wieku, a nad nawą główną znajduje się barokowe sklepienie z XVIII wieku z elementami gotyckimi. Wieża kościelna otrzymała swój obecny wygląd w latach 1867–1869.

Z pierwotnego wyposażenia gotyckiego zachowała się jedynie brązowa chrzcielnica z końca XIV wieku, zdobiona motywami winorośli i medalionami, wykonana przez mistrza Konráda ze Spiskiej Nowej Wsi. W pastoforium znajduje się późnogotycka kamienna figura św. Barbary, a także gotowa krata z gwiaździstymi wzorami z końca XV wieku. Większość pozostałych elementów wyposażenia pochodzi z XVIII wieku, w tym cztery renesansowe reliefy ewangelistów w sediliach sanktuarium, dwustronnie malowany obraz procesyjny z końca XVIII wieku, szafa liturgiczna w zakrystii z drugiej połowy XVIII wieku oraz monstrancja i cyborium z 1764 roku autorstwa Jana Szilaši.

Informacje zaczerpnięte z: www.gelnica.sk